Meta, TikTok đề xuất không cấm trẻ dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội: Cần bảo vệ hay trao quyền có kiểm soát?

Meta và TikTok muốn thay đổi cách tiếp cận

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang siết chặt việc sử dụng mạng xã hội của trẻ vị thành niên, đại diện Meta (Facebook, Instagram, Threads) và TikTok vừa đề xuất cơ quan quản lý cân nhắc không cấm hoàn toàn người dưới 16 tuổi tương tác trên mạng xã hội.

Theo đề xuất, thay vì ngăn trẻ em đăng bài, bình luận hay chia sẻ nội dung, các nền tảng mong muốn áp dụng mô hình bảo vệ theo mức độ rủi ro, kết hợp xác minh độ tuổi, tài khoản dành riêng cho thanh thiếu niên và các công cụ kiểm soát của phụ huynh.

    Ảnh minh hoạ

Vì sao Meta và TikTok phản đối lệnh cấm hoàn toàn?

Các doanh nghiệp công nghệ cho rằng việc cấm tuyệt đối có thể tạo ra nhiều hệ quả ngoài mong muốn.

Một số lý do được đưa ra gồm:

• Trẻ em có thể chuyển sang các nền tảng ít được kiểm soát hơn.
• Việc cấm hoàn toàn không giải quyết tận gốc các vấn đề như nội dung độc hại hay bắt nạt trực tuyến.
• Mạng xã hội cũng là nơi giúp thanh thiếu niên học tập, giao tiếp, sáng tạo và tiếp cận thông tin.
• Điều quan trọng hơn là xây dựng môi trường số an toàn thay vì loại bỏ hoàn toàn quyền tiếp cận.

Xu hướng siết quản lý trẻ em trên mạng xã hội ngày càng rõ rệt

Trong hai năm gần đây, nhiều quốc gia đã ban hành hoặc đang xây dựng các quy định nhằm bảo vệ trẻ em trên môi trường số.

Đáng chú ý:

• Australia là quốc gia đầu tiên cấm người dưới 16 tuổi sử dụng nhiều nền tảng mạng xã hội từ cuối năm 2025, yêu cầu các công ty công nghệ phải xác minh độ tuổi và có thể bị phạt hàng chục triệu USD nếu không tuân thủ.
• Indonesia cũng áp dụng các biện pháp mạnh đối với các nền tảng có nguy cơ cao như TikTok, Facebook, Instagram và YouTube, đồng thời yêu cầu tăng cường bảo vệ tài khoản trẻ em.
• Anh, Malaysia, Tây Ban Nha và nhiều quốc gia khác cũng đang xem xét các quy định tương tự nhằm giảm nguy cơ trẻ tiếp cận nội dung độc hại và hạn chế tình trạng nghiện mạng xã hội.

Giải pháp Meta và TikTok đề xuất

Thay vì cấm hoàn toàn, hai nền tảng này đề xuất kết hợp nhiều lớp bảo vệ như:

• Xác minh độ tuổi người dùng.
• Tài khoản mặc định ở chế độ riêng tư đối với thanh thiếu niên.
• Hạn chế người lạ nhắn tin.
• Kiểm soát thời gian sử dụng.
• Cho phép phụ huynh theo dõi và quản lý tài khoản của con.
• Giảm khả năng tiếp cận các nội dung không phù hợp với độ tuổi.

Theo các công ty, đây là hướng tiếp cận cân bằng hơn giữa việc bảo vệ trẻ em và duy trì quyền được học tập, giao tiếp trong môi trường số.

Chuyên gia nói gì?

Nhiều chuyên gia đồng tình rằng bảo vệ trẻ em trên Internet là cần thiết, nhưng việc cấm hoàn toàn chưa chắc là giải pháp tối ưu.

Các nghiên cứu cho thấy những rủi ro như:

• Bắt nạt trực tuyến.
• Lừa đảo.
• Tiếp xúc nội dung bạo lực hoặc khiêu dâm.
• Ảnh hưởng sức khỏe tinh thần.
• Nghiện thiết bị số.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng cho rằng giáo dục kỹ năng số, sự đồng hành của gia đình và trách nhiệm của các nền tảng sẽ mang lại hiệu quả lâu dài hơn so với một lệnh cấm tuyệt đối.

Góc nhìn

Đề xuất của Meta và TikTok cho thấy các “ông lớn” công nghệ đang hướng đến mô hình “bảo vệ có kiểm soát” thay vì “cấm hoàn toàn”. Trong khi nhiều chính phủ ưu tiên các biện pháp mạnh để giảm thiểu rủi ro cho trẻ em, các nền tảng lại cho rằng công nghệ, công cụ quản lý và giáo dục kỹ năng số mới là giải pháp bền vững.

Cuộc tranh luận này có thể sẽ còn tiếp diễn, bởi mục tiêu cuối cùng của cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp đều là xây dựng một môi trường Internet an toàn hơn cho trẻ em, nhưng cách tiếp cận vẫn còn nhiều khác biệt.